Bakan Kacır, yapay zekâ eylem planının 2030 hedeflerini anlattı

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 7 Ekim 2026'da Bahçeşehir Üniversitesi'nde düzenlenen "Kurumlarda Yapay Zekâ: Güvenlik, Etik, Entegrasyon ve Ekonomik Değer" sempozyumunda Türkiye'nin yapay zekâ yol haritasına ilişkin somut hedefleri bir arada açıkladı. ASC Hukuk ve InfinityQ'nun düzenlediği etkinlikte Kacır, haziran ayında tanıtılan 2026-2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı'nın uygulamada hangi adımlarla ilerleyeceğini anlattı.

Planın iskeleti: dört eksen, 16 eylem

Eylem planı "Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet" olarak adlandırılan dört eksen üzerine kurulu ve toplam 16 eylemden oluşuyor. Bakan Kacır'ın paylaştığı 2030 hedeflerinden öne çıkanlar şunlar:

• 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve 100 bin yapay zekâ uygulama profesyoneli yetiştirmek

• 81 ilde düzenlenecek Yapay Zekâ Okuryazarlığı Atölyeleri ile iki yıl içinde 5 milyon vatandaşa ulaşmak

• Ulusal Veri Kütüphanesi üzerinden sağlık, tarım, eğitim ve e-ticaret gibi alanlarda en az 2 bin kamu veri setini erişime açmak

• Yaklaşık 250 megavat olan veri merkezi kurulu gücünü en az 1 gigavata çıkarmak

• Veri merkezi, bulut ve yapay zekâ altyapısına ağırlıklı olarak özel sektör eliyle en az 10 milyar dolarlık yatırım çekmek

Hesaplama gücü ve destek programları

Yapay zekâ modellerini eğitmek ve çalıştırmak, çok yüksek işlem gücü gerektiriyor. Kacır, bu ihtiyaca yönelik olarak ARF adlı yüksek başarımlı hesaplama kümesinin devreye alındığını hatırlattı. Türk yapay zekâ girişimlerinin Avrupa'nın ortak süper bilgisayar ağı EuroHPC'ye ücretsiz, İspanya'daki MareNostrum 5 süper bilgisayarına ise doğrudan erişim imkânı elde ettiğini belirtti. Yapay zekâ ve veri merkezi yatırımlarını hızlandırmak için HIT-30 programı da devrede.

Bakan, TÜBİTAK'ın yapay zekâ ekosistemine yönelik çağrılarına ve Türkçe büyük dil modellerinin farklı sektörlere uyarlanmasını destekleyen çağrıya da değindi. Küçük ve orta ölçekli işletmeler için ise KOSGEB'in yapay zekâ kredi programı bulunuyor.

Etik kurulu ve güvenlik vurgusu

Plan kapsamında bir Ulusal Yapay Zekâ Etik Kurulu kurulması öngörülüyor. Kurulun, geliştiricilere ve kurumlara mahremiyet, ayrımcılık yapmama ve çocukların güvenliği gibi konularda yol göstermesi hedefleniyor. Kacır, sağlık, eğitim ve istihdam gibi hassas alanlarda kullanılan sistemlerde insan gözetimi ve güvenlik testlerinin önemine dikkat çekti. Bakan ayrıca sahte içerikler (deepfake) ve yanlı algoritmalar gibi risklere karşı bağlayıcı küresel kuralların eksikliğine değindi; algoritmaların insanın ahlaki ve hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını vurguladı.

Bu ne anlama geliyor?

Açıklanan rakamlar, Türkiye'nin yapay zekâ politikasında ağırlığın strateji belgelerinden ölçülebilir hedeflere kaydığını gösteriyor. Özellikle veri merkezi kapasitesini en az dört katına çıkarma hedefi, enerji ve altyapı yatırımlarını önümüzdeki yıllarda gündemin üst sıralarına taşıyacak.